Search Press Releases
Home > Press Releases > Press Release
An Dara Beart d’Ábhar ó Bhailiúchán Pinsean na Seirbhíse Míleata (1916-1923) i nDún Chathail Bhrugha seolta ar líne
ag an Aire Cosanta, an tUas. Simon Coveney, T.D.

Sheol an tAire Cosanta, an tUas. Simon Coveney T.D., and dara beart d’ábhar ó Bhailiúchán Pinsean na Seirbhíse Míleata (1916-1923) ar líne i nDún Chathail Bhrugha, Baile Átha Cliath, tráthnóna inniu. Ócáid í seo a reáchtáladh mar chuid den Chlár Náisiúnta Cuimhneacháin, arna chomhordú ag an Aire Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta, Heather Humphreys, T.D.

Is é Bailiúchán Pinsean na Seirbhíse Míleata (1916-1923) an príomhthionscadal faoi Chlár Comórtha Deich mBliana Cuimhneacháin 2012-2022 an Rialtais. Tá beagnach 300,000 comhad iarratais ar phinsin, liúntais agus boinn, chomh maith le cáipéisíocht tacaíochta sa bhailiúchán. Is ionann an Bailiúchán agus taifead ann féin ar na daoine agus na heagraíochtaí a bhain Saoirse amach as ar bunaíodh an Stát.

An Taoiseach a sheol an chéad bheart ar líne d’ábhar ón mBailiúchán sa GPO i mí Eanáir 2014. Baineann na comhaid san eisiúint sin le hos cionn 1,100 saighdiúir a throid sa tréimhse ó Sheachtain na Cásca 1916 go dtí deireadh an Chogaidh Cathartha i 1923.

Ag seoladh an ábhair ar líne, dúirt an tAire:

“Is foinse ríluachmhar an Bailiúchán ina bhfuil sonraí pearsanta agus cúlra sóisialta na ngnáth-iarshaighdiúirí tugtha mar aon le ceannairí ghluaiseacht na saoirse, chomh maith le cuntas a thabhairt ar chúinsí shochaí na linne.”

Maidir le scéalta na ndaoine faoi leith a thagann chun solais ón eisiúint seo, dúirt an tAire:
“Tugann an iliomad taifead a bhaineann le daoine a maraíodh agus a gortaíodh agus le cruachás na dteaghlach ar gach aon taobh léiriú ar leith ar thubaiste an Chogaidh Cathartha.”

Eiseofar tuilleadh ábhar ó Bhailiúchán Pinsean na Seirbhíse Míleata sna blianta amach romhainn. Tá an t-ábhar le feiceáil ag www.militaryarchives.ie.

CRÍOCH







Nóta d’Eagarthóirí
Bailiúchán Pinsean na Seirbhíse Míleata (1916-1923)

Tá an Roinn Cosanta, mar chuid de Chlár Comórtha Deich mBliana Cuimhneacháin 2012-2022 an Rialtais, ag catalógú agus ag digitú (i bpáirt) comhaid Phinsean na Seirbhíse Míleata (1916-1923), atá á gcoimeád sa Chartlann Mhíleata. Thart ar 300,000 comhad atá sa Bhailiúchán a bhaineann le hiarratais a rinneadh ar:
· pinsin seirbhíse ó iarshaighdiúirí a bhí páirteach in Éirí Amach na Cásca, Cogadh na Saoirse agus an Cogadh Cathartha,

· liúntais ó chleithiúnaithe na ndaoine a maraíodh ar fianas nó ó dhaoine a gortaíodh nó a fágadh ar éagumas fad a bhí siad ar fónamh sa tréimhse sin, agus

· Bonn 1916 agus An Bonn Seirbhíse (1917-1921).

Tríd is tríd, rinneadh thart ar 85,000 iarshaighdiúir iarratas ar an Roinn Cosanta agus beidh go leor de na comhaid sin ar fáil ar líne ag tarraingt ar chomóradh céad bliain Éirí Amach 1916 in 2016.

Tá sé beartaithe an t-ábhar a eisiúint go poiblí de réir a chéile. Bhí an chéad seoladh de Bhailiúchán Phinsean na Seirbhíse Míleata (1916-1923) (MSPC), a tharla i mí Eanáir na bliana seo, comhdhéanta de bhreis is 10,000 comhad a bhain le 3,200 duine ar leith a bhí ina mball de The Irish Volunteers, Arm Cathartha na hÉireann, na Hibernian Rifles, Óglaigh na hÉireann, Cumann na mBan, Na Fianna Éireann nó Arm na hÉireann le linn na tréimhse 1916 go 1923 agus ar bronnadh pinsean nó liúntas seirbhíse orthu. Iarshaighdiúirí ó 1916 a bhí i 2,400 díobh sin.

Tá an eisiúint seo comhdhéanta de chomhaid a bhaineann le breis is 1,100 iarshaighdiúir ón tréimhse 1916-1923, ina measc 10 n-iarshaighdiúir ó Sheachtain na Cásca, go háirithe Sean MacDermott, William Stains agus Sean Furlong. Tá iarratais ar phinsin ar éirigh leo agus a bhaineann le hoifigigh shinsearacha IRA a bhí ar fónamh le linn Chogadh na Saoirse agus an Chogaidh Cathartha san áireamh freisin, mar atá an t-iarratas ar phinsean agus comhad faireachais ar Denis “Sonny” O’Neill. Tá roinnt comhad suntasach a bhaineann le Cumann na mBan ann freisin, ina measc comhad ar Kathleen O’Connell, a bhí ina rúnaí ag Eamon de Valera.

Tá an tionscadal á mhaoirsiú ag Grúpa Stiúrtha atá comhdhéanta d’ionadaithe ón Roinn Cosanta agus ó Óglaigh na hÉireann, ó Roinn an Taoisigh, ón Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta agus ón gCartlann Náisiúnta.

Tá Coiste Comhairleach Acadúil an tionscadail comhdhéanta de na staraithe an tOllamh Charles Townshend, an tOllamh Eunan O’Halpin agus an tOllamh Diarmaid Ferriter.

Tá foireann cartlannaithe curtha i dtoll a chéile agus ag obair ar an tionscadal i nDún Chathail Bhrugha, Ráth Maonais, Baile Átha Cliath.

Tá ciste curtha ar fáil ag an Rialtas don tréimhse 2014-2016 faoin gComóradh Deich mBliana Cuimhneacháin 2012-2022 chun feabhas a chur ar rochtain agus áiseanna sa Chartlann Mhíleata i nDún Chathail Bhrugha, Ráth Maonais, Baile Átha Cliath 6.




Related Press Releases

No documents found




Contact Us

Department of Defence
Station Road
Newbridge
Co. Kildare
W12 AD93

Tel 00 353 45 492000
Fax 00 353 45 492017
* loCall 1890 251890
** Or call 0761 001 607

info@defence.ie

eolas@defence.ie

* Note that the rates charged for the use of 1890 (LoCall) numbers may vary among different service providers
** 0761 numbers are charged as a national number from landlines and mobiles and are often included in bundle deals offered by phone operators